به گزارش روابط عمومی ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان در راستای ارتقای آگاهی‌های فرهنگی، اجتماعی و تربیتی، دوره آموزشی و تبینی «رعایت قانون و قانون‌مداری» با محوریت «عفاف و حجاب» ویژه دختران تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) شهر یاسوج با گفتمان چهل مدرسه چهل گفتگو برگزار شد.

در این دوره آموزشی که با رویکردی تبیینی و با حضور حجت‌الاسلام پیش قدم دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر و حجت الاسلام انصاری معاون اجتماعی ستاد برگزار شد، ابعاد مختلف قانون‌مداری در زندگی فردی و اجتماعی مورد واکاوی قرار گرفت. مدرس این دوره با اشاره به پیوند ناگسستنی میان احترام به قانون و حفظ ارزش‌های دینی، اظهار داشت: امروز می‌خواهم درباره موضوعی صحبت کنم که خیلی به زندگی ما، مخصوصاً در دوران نوجوانی، مربوط است؛ و آن موضوع این است که «چطور از دنیا بهره ببریم؟»

وقتی این جمله را می‌شنویم، ممکن است بعضی‌ها فکر کنند منظور از بهره بردن از دنیا فقط لذت بردن، خوش‌گذرانی، پول داشتن یا رسیدن به خواسته‌هاست. از طرف دیگر، بعضی‌ها هم تصور می‌کنند نگاه دینی به دنیا یعنی فاصله گرفتن از شادی، پیشرفت و لذت. اما واقعیت این است که هیچ‌کدام از این دو نگاه، کامل و درست نیست.

اگر بخواهیم دقیق‌تر و عمیق‌تر نگاه کنیم، دنیا نه جایی برای غرق شدن در خواسته‌هاست و نه زندانی برای محروم شدن از خوشی‌ها. دنیا یک فرصت بزرگ است؛ یک میدان برای رشد، تجربه، انتخاب، ساختن و قوی‌تر شدن.

در حقیقت، نگاه درست این نیست که بپرسیم «آیا باید از دنیا استفاده کنیم یا نه؟» بلکه سؤال اصلی این است که «چگونه باید از دنیا استفاده کنیم که هم لذت ببریم، هم رشد کنیم، هم آسیب نبینیم و هم آینده بهتری بسازیم؟»

اگر بخواهم با یک مثال ساده بگویم، دنیا مثل یک زمین بازی بزرگ است. در یک زمین بازی، امکانات زیادی وجود دارد: می‌توانی بدوی، تمرین کنی، مهارت پیدا کنی، برنده شوی و از بازی لذت ببری. اما برای اینکه موفق شوی، باید قواعد بازی را هم بدانی. کسی که قانون را نداند، شاید چند دقیقه‌ای هیجان‌زده شود، اما خیلی زود اشتباه می‌کند، زمین می‌خورد و فرصت‌هایش را از دست می‌دهد.

پس دین، اخلاق و عقل قرار نیست جلوی بازی ما را بگیرند؛ بلکه می‌خواهند راه درست بازی کردن و درست برنده شدن را به ما یاد بدهند.

نوجوانی، یکی از مهم‌ترین دوره‌های زندگی برای بهره بردن از دنیاست. چرا؟ چون در این سن، انسان انرژی بیشتری دارد، قدرت یادگیری‌اش بالاست، روحیه تجربه کردن دارد و می‌تواند پایه‌های شخصیت آینده‌اش را بسازد. به همین دلیل، نوع استفاده ما از این دوره، روی تمام سال‌های بعدی زندگی اثر می‌گذارد.

برای اینکه بهتر بفهمیم بهره‌مندی درست از دنیا یعنی چه، می‌توانیم آن را در چند بخش مهم بررسی کنیم.

بخش اول، ساختن خود است

اولین و مهم‌ترین راه بهره بردن از دنیا این است که انسان خودش را بسازد. هرکدام از ما سرمایه‌هایی داریم: عمر، سلامتی، جوانی، استعداد، ذهن، احساس، قدرت تصمیم‌گیری و فرصت یادگیری. این‌ها چیزهای کوچکی نیستند. این‌ها سرمایه‌های اصلی زندگی ما هستند.

کسی که از دنیا خوب بهره می‌برد، فقط به دنبال مصرف کردن نیست؛ به دنبال رشد کردن است. مثلاً مهارتی یاد می‌گیرد، ورزش می‌کند، مطالعه می‌کند، فکر کردن را تمرین می‌کند، نظم شخصی پیدا می‌کند و توانایی‌هایش را جدی می‌گیرد.

از نگاه علمی هم روشن است که دوران نوجوانی زمان شکل‌گیری عادت‌ها، تقویت مهارت‌ها و ساختن هویت است. روان‌شناسان معتقدند بسیاری از ویژگی‌های مهم شخصیت، در همین سال‌ها تثبیت می‌شود. یعنی اگر نوجوانی یاد بگیرد وقتش را مدیریت کند، هدف‌گذاری داشته باشد و به استعدادهایش توجه کند، در آینده شانس بیشتری برای موفقیت و رضایت از زندگی خواهد داشت.

پس یکی از بهترین شکل‌های بهره‌مندی از دنیا این است که انسان از فرصت امروز برای ساختن فردای خود استفاده کند.

بخش دوم، شناخت لذت‌های سالم و ناسالم است

همه انسان‌ها به لذت نیاز دارند. لذت، بخشی طبیعی از زندگی است. هیچ‌کس نمی‌تواند انکار کند که انسان دوست دارد خوشحال باشد، آرامش داشته باشد، تفریح کند، با دیگران ارتباط بگیرد و احساس خوب را تجربه کند.

اما نکته مهم اینجاست که همه لذت‌ها شبیه هم نیستند.

بعضی لذت‌ها کوتاه، سطحی و حتی ویران‌کننده‌اند. شاید در ظاهر هیجان داشته باشند، اما بعد از مدتی انسان را خسته، پشیمان، وابسته یا تهی می‌کنند. در مقابل، بعضی لذت‌ها هم سالم‌اند و هم عمیق؛ هم شادی می‌آورند و هم انسان را قوی‌تر می‌کنند.

مثلاً ورزش کردن، یاد گرفتن یک هنر، بودن در کنار دوستان خوب، سفر، مطالعه مفید، موفق شدن در یک کار، کمک کردن به دیگران و حتی انجام یک مسئولیت با کیفیت، لذت‌هایی هستند که انرژی انسان را زیاد می‌کنند و به او حس ارزشمندی می‌دهند.

اینجاست که نگاه دینی و عقلانی به هم نزدیک می‌شوند. هر دو می‌گویند انسان باید لذت را انکار نکند، اما باید یاد بگیرد لذت‌های باارزش‌تر را انتخاب کند. این یعنی بلوغ. یعنی انسان فقط اسیر احساس لحظه‌ای نباشد، بلکه بتواند چیزی را انتخاب کند که در کوتاه‌مدت و بلندمدت برای او بهتر است.

در واقع، هنر زندگی این نیست که هرچه دلمان خواست انجام دهیم؛ هنر زندگی این است که بتوانیم میان خواسته‌ها انتخاب هوشمندانه داشته باشیم.

بخش سوم، انتخاب آدم‌های درست در زندگی است

یکی دیگر از مهم‌ترین راه‌های بهره بردن از دنیا، انتخاب همراهان و دوستان خوب است. انسان به شدت از محیط و از اطرافیان خود تأثیر می‌گیرد. این مسئله در نوجوانی حتی شدیدتر هم می‌شود، چون نوجوان در حال ساختن شخصیت اجتماعی خود است.

دوست خوب فقط کسی نیست که با او بخندیم یا وقت بگذرانیم. دوست خوب کسی است که ما را رشد دهد، به ما انگیزه بدهد، ما را از اشتباه دور کند و در مسیر بهتر شدن کمکمان کند.

در مقابل، بعضی دوستی‌ها ظاهراً جذاب‌اند، اما در عمل انسان را از تمرکز، پیشرفت، آرامش و عزت نفس دور می‌کنند. گاهی یک انتخاب اشتباه در دوستی، می‌تواند مسیر چند سال از زندگی یک نوجوان را تغییر دهد.

بنابراین، یکی از مهم‌ترین شکل‌های بهره بردن از دنیا این است که انسان «تیم» خودش را درست انتخاب کند. همان‌طور که در یک مسابقه، تیم خوب می‌تواند تو را بالا بکشد، در زندگی هم همراهان خوب می‌توانند عامل موفقیت تو باشند.

بخش چهارم، مفید بودن و اثرگذاری است

بسیاری از نوجوانان دوست دارند جدی گرفته شوند. دوست دارند حضورشان معنی داشته باشد. دوست دارند بدانند که بودنشان در این دنیا بی‌فایده نیست. این خواسته، یک نیاز عمیق انسانی است.

یکی از بزرگ‌ترین لذت‌های دنیا، حس مفید بودن است. وقتی انسان بتواند مشکلی را حل کند، به کسی کمک کند، در خانه مسئولیتی را خوب انجام دهد، در مدرسه یا جمع دوستان تأثیر مثبتی بگذارد، احساس می‌کند که ارزشمند است. این حس، از بسیاری از لذت‌های ظاهری عمیق‌تر و ماندگارتر است.

از نگاه روان‌شناسی هم ثابت شده که احساس معنا، ارتباط مستقیم با سلامت روان دارد. انسان‌هایی که خودشان را مفید می‌دانند، معمولاً امید بیشتری دارند، کمتر دچار پوچی می‌شوند و رضایت بیشتری از زندگی تجربه می‌کنند.

پس بهره‌مندی واقعی از دنیا فقط گرفتن نیست؛ گاهی بخش بزرگی از آن، در ساختن، کمک کردن و اثر گذاشتن است.

در اینجا لازم است به یک نکته مهم اشاره کنم و آن مفهوم آزادی است.

خیلی‌ها فکر می‌کنند آزادی یعنی هر کاری که دلم خواست انجام بدهم. اما این تعریف، کامل نیست. اگر کسی نتواند خودش را کنترل کند، اگر نتواند بین خواسته‌هایش اولویت‌بندی کند، اگر هر هیجان زودگذری او را با خودش ببرد، در حقیقت آزاد نیست؛ بلکه اسیر است.

آزادی واقعی یعنی اینکه انسان بتواند خودش تصمیم بگیرد، نه اینکه تمایلات لحظه‌ای برای او تصمیم بگیرند. کسی که می‌تواند از بعضی خواسته‌های کوچک بگذرد تا به هدف‌های بزرگ‌تر برسد، در واقع انسان قوی‌تر و آزاد‌تری است.

از این زاویه، دین و اخلاق، محدودکننده نیستند؛ بلکه راهنمای آزادی‌اند. آن‌ها به ما کمک می‌کنند برده هیجانات، عادت‌های غلط و انتخاب‌های آسیب‌زننده نشویم.

اگر بخواهیم این بحث را در یک جمله خلاصه کنیم، باید بگوییم:

بهره‌مندی درست از دنیا یعنی استفاده هوشمندانه از فرصت‌های زندگی، به‌گونه‌ای که هم انسان لذت ببرد، هم رشد کند، هم به دیگران سود برساند و هم آینده‌اش را نسازد، نه خراب کند.

دنیا ابزار است، فرصت است، کلاس درس است، میدان تلاش است. نه باید آن را بت کنیم و نه باید آن را بی‌ارزش بدانیم. مهم این است که جایگاهش را درست بشناسیم.

کسی که دنیا را فقط برای لذت لحظه‌ای می‌خواهد، معمولاً زود خسته می‌شود. اما کسی که دنیا را میدان ساختن خود و خدمت به دیگران می‌بیند، هم لذت عمیق‌تری می‌برد و هم موفقیت پایدارتری به دست می‌آورد.

در پایان، دوست دارم با یک مثال امروزی صحبت را جمع‌بندی کنم.

دنیا مثل یک گوشی هوشمند بسیار پیشرفته است. این ابزار می‌تواند برای یادگیری، ارتباط، خلاقیت، رشد و ساختن آینده استفاده شود. اما اگر کسی بلد نباشد درست از آن استفاده کند، همین ابزار می‌تواند وقتش را تلف کند، تمرکزش را بگیرد و حتی به او آسیب بزند. خود گوشی خوب یا بد نیست؛ نوع استفاده ماست که نتیجه را تعیین می‌کند.

دنیا هم همین‌طور است. این ما هستیم که انتخاب می‌کنیم از آن پلی برای رشد بسازیم یا وسیله‌ای برای فرسودگی.

پس بیاییم یاد بگیریم هوشمندانه زندگی کنیم، از فرصت‌های جوانی بهترین استفاده را ببریم، خودمان را بسازیم، لذت‌های سالم را انتخاب کنیم، دوستان خوب داشته باشیم و در زندگی اثر مثبت بگذاریم.

این یعنی بهره‌مندی واقعی از دنیا.

شایان ذکر است، کمیته امداد امام خمینی (ره) استان کهگیلویه و بویراحمد در راستای سیاست‌های کلان خود، برگزاری دوره‌های فرهنگی-تربیتی را با هدف رشد فکری و ارتقای سطح بینش دینی مددجویان، به‌ویژه در مناطق کمتر برخوردار، به صورت مستمر در دستور کار قرار داده است.