به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بین‌الملل ستاد امر به معروف و نهی از منکر، حجت‌الاسلام پیش‌قدم، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد، به مناسبت هفته دفاع مقدس و در جمع کارکنان اداره گاز استان، با تشریح جایگاه امنیت در منظومه معارف اسلامی، بر نقش عفاف و حجاب در تأمین امنیت روانی، اخلاقی و اجتماعی جامعه تأکید کرد.

حجت‌الاسلام پیش‌قدم در این نشست با اشاره به اینکه امنیت یکی از اساسی‌ترین نیازهای انسان و مقدمه تحقق بسیاری از نیازهای مادی و معنوی است، اظهار کرد: اگر در جامعه امنیت وجود نداشته باشد، نه اقتصاد به‌درستی شکل می‌گیرد، نه خانواده آرامش پیدا می‌کند و نه انسان فرصت رشد، عبادت و تعالی خواهد داشت.

وی با استناد به آیه ۱۲۶ سوره مبارکه بقره افزود: حضرت ابراهیم(ع) در دعای خود برای سرزمین مکه، ابتدا امنیت را مطالبه می‌کند و سپس رزق و روزی را؛ آنجا که می‌فرماید: «رَبِّ اجْعَلْ هَٰذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ». این تقدم نشان می‌دهد که امنیت، بستر بهره‌مندی انسان از سایر نعمت‌هاست.

امنیت فقط نداشتن جنگ نیست

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان با بیان اینکه امنیت را نباید صرفاً در نبود جنگ و درگیری خلاصه کرد، گفت: امنیت ابعاد مختلفی دارد؛ امنیت جانی، مالی، روانی، اخلاقی، فکری، اجتماعی و حتی امنیت آبرویی و حیثیتی.

وی ادامه داد: ممکن است فردی از نظر جانی در امنیت باشد، اما در محیط اجتماعی با مزاحمت، توهین، تحقیر، نگاه‌های آزاردهنده، مزاحمت‌های کلامی یا فضای ناامن اخلاقی مواجه شود. بنابراین، وقتی از امنیت سخن می‌گوییم، باید همه این ابعاد را در نظر بگیریم.

حجت‌الاسلام پیش‌قدم با اشاره به آیه «الَّذِي أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ» از سوره قریش، تصریح کرد: قرآن در کنار نعمت تأمین معاش، نعمت امنیت را نیز برجسته می‌کند؛ چراکه انسان بدون امنیت نمی‌تواند از بسیاری از ظرفیت‌های زندگی خود استفاده کند.

عفاف و حجاب؛ یک مسئله صرفاً فردی نیست

وی با تأکید بر اینکه موضوع عفاف و حجاب نباید صرفاً به یک امر شخصی و فردی تقلیل داده شود، اظهار کرد: عفاف و حجاب، علاوه بر جنبه عبادی و اخلاقی، دارای آثار اجتماعی است و با کرامت، آرامش و امنیت افراد جامعه ارتباط دارد.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان افزود: وقتی در یک جامعه مرزهای اخلاقی رعایت شود، نگاه انسان به انسان، نگاه کرامت‌محور خواهد بود؛ زن و مرد یکدیگر را ابزار و وسیله ارضای تمایلات نمی‌بینند، بلکه هر دو به‌عنوان انسان‌هایی دارای حرمت و شخصیت مورد احترام قرار می‌گیرند.

وی با اشاره به آیه ۵۹ سوره مبارکه احزاب گفت:

«يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِّأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِن جَلَابِيبِهِنَّ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَن يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ»

و ادامه داد: قرآن در این آیه، یکی از حکمت‌های این دستور را با یک تعبیر اجتماعی بیان می‌کند: «فَلَا يُؤْذَيْنَ»؛ تا مورد آزار قرار نگیرند. در منابع تفسیری نیز این بخش از آیه به مصون ماندن زنان از تعرض و آزار تفسیر شده است.

«فَلَا يُؤْذَيْنَ»؛ حجاب و مسئله پیشگیری از آزار

حجت‌الاسلام پیش‌قدم با تأکید بر این بخش از آیه اظهار کرد: قرآن وقتی از پوشش سخن می‌گوید، بلافاصله یک نتیجه اجتماعی را مطرح می‌کند؛ «فَلَا يُؤْذَيْنَ». یعنی یکی از کارکردهایی که برای این پوشش بیان می‌شود، جلوگیری از زمینه‌های آزار و تعرض است.

وی افزود: آزار فقط ضرب و جرح نیست. آزار می‌تواند شکل‌های مختلف داشته باشد؛ از نگاه و رفتار نامناسب گرفته تا متلک، مزاحمت خیابانی، پیام‌های آزاردهنده، تعرض به حریم شخصی، هتک حرمت، آزار روانی و خدشه به حیثیت افراد.

وی خاطرنشان کرد: بنابراین اگر بخواهیم عفاف و حجاب را از منظر اجتماعی تحلیل کنیم، باید آن را بخشی از هندسه امنیت اجتماعی بدانیم؛ یعنی مجموعه‌ای از رفتارها و هنجارهایی که کمک می‌کنند فضای عمومی جامعه برای زنان، مردان، کودکان و خانواده‌ها محیطی آرام، محترمانه و قابل اعتماد باشد.

حجاب به معنای مسئولیت‌گریزی دیگران نیست

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان با تأکید بر ضرورت نگاه عادلانه به موضوع عفاف و حجاب گفت: البته این آیه به هیچ‌وجه به معنای آن نیست که مسئولیت آزار بر عهده قربانی قرار داده شود. هیچ‌کس حق آزار، تعرض، مزاحمت یا هتک حرمت دیگری را ندارد و مسئولیت رفتار نادرست، بر عهده شخص آزارگر است.

وی تصریح کرد: در کنار توصیه به پوشش و عفاف زنان، قرآن برای مردان نیز تکلیف روشن دارد و می‌فرماید: «قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ»؛ یعنی مردان مؤمن نیز موظف به کنترل نگاه و حفظ حدود اخلاقی خود هستند.

حجت‌الاسلام پیش‌قدم ادامه داد: بنابراین، امنیت اجتماعی با یک‌طرفه کردن مسئولیت‌ها ساخته نمی‌شود. مرد باید نگاه، زبان و رفتار خود را مدیریت کند و زن نیز باید حدود عفاف و پوشش را رعایت کند. خانواده، مدرسه، دانشگاه، رسانه، دستگاه‌های فرهنگی و همه نهادهای اجتماعی نیز در ایجاد این فضا مسئولیت دارند.

جامعه عفیف؛ جامعه‌ای امن‌تر برای همه

وی با بیان اینکه هدف از ترویج عفاف و حجاب، ایجاد جامعه‌ای همراه با احترام و کرامت است، اظهار کرد: جامعه عفیف جامعه‌ای است که در آن زن احساس نکند باید از نگاه و رفتار آزاردهنده فرار کند، مرد نیز خود را مجاز به عبور از حریم دیگران نداند و خانواده احساس کند فضای عمومی جامعه، محیطی امن برای حضور اعضای آن است.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان افزود: حجاب اگر از اخلاق، احترام و مسئولیت اجتماعی جدا شود، به یک ظاهر تقلیل پیدا می‌کند؛ اما وقتی در منظومه عفاف قرار بگیرد، به یک فرهنگ تبدیل می‌شود.

دفاع مقدس؛ نمونه‌ای از فرهنگ مسئولیت‌پذیری اجتماعی

حجت‌الاسلام پیش‌قدم در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به هفته دفاع مقدس گفت: دفاع مقدس به ما آموخت که امنیت، یک نعمت رایگان و بدون هزینه نیست؛ بلکه نتیجه مسئولیت‌پذیری، فداکاری و حضور آگاهانه مردم است.

وی ادامه داد: همان‌گونه که رزمندگان اسلام برای حفظ امنیت سرزمین و مردم از جان خود گذشتند، امروز نیز حفظ امنیت اجتماعی نیازمند مسئولیت‌پذیری همه ماست. هرکس باید سهم خود را در ایجاد آرامش و کاهش آسیب‌های اجتماعی ایفا کند.

وی با تأکید بر نقش کارکنان دستگاه‌های اجرایی در فرهنگ‌سازی خاطرنشان کرد: اداره‌ها و محیط‌های کاری نیز باید محل تجلی اخلاق، احترام، عفاف و کرامت انسانی باشند. امر به معروف و نهی از منکر زمانی اثرگذار خواهد بود که با منطق، اخلاق، دلسوزی، تبیین و احترام به شخصیت افراد همراه باشد.

امنیت؛ محصول همکاری همه مردم

حجت‌الاسلام پیش‌قدم در پایان با بیان اینکه امنیت اجتماعی محصول همکاری همه اعضای جامعه است، گفت: اگر می‌خواهیم جامعه‌ای امن داشته باشیم، باید از خانه و خانواده آغاز کنیم؛ فرزندانمان را با مفهوم کرامت، حریم شخصی، عفاف، احترام به جنس مخالف و مسئولیت اجتماعی تربیت کنیم.

وی تأکید کرد: پیام قرآن این است که جامعه امن، جامعه‌ای است که در آن انسان‌ها از دست و زبان یکدیگر در امان باشند و کرامت هیچ‌کس مورد تعرض قرار نگیرد. عفاف و حجاب نیز در این منظومه، یکی از ابزارهای صیانت از حرمت، آرامش و امنیت اجتماعی است؛ در کنار آن، کنترل نگاه، رعایت ادب، پرهیز از مزاحمت و برخورد مسئولانه همه اعضای جامعه نیز ضروری است.

وی در پایان اظهار کرد: امروز اگر از دفاع مقدس و امنیت سخن می‌گوییم، باید بدانیم که دفاع از امنیت فقط به مرزهای جغرافیایی محدود نمی‌شود؛ دفاع از امنیت خانواده، امنیت روانی، امنیت اخلاقی و کرامت انسان‌ها نیز بخشی از مسئولیت اجتماعی ماست.