به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بین‌الملل ستاد امر به معروف و نهی از منکر، نشست گفت‌وگو محور «شکاف بین‌نسلی و اهمیت ارتباط مؤثر» با حضور سید محسن اصغری نکاح، عضو هیئت‌علمی دانشگاه فردوسی مشهد؛ حامد بخشی، عضو هیئت‌علمی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی و مونا عابدی، درمانگر روان‌شناختی و استاد دانشگاه آزاد تربت‌جام در محل ستاد امر به معروف و نهی از منکر خراسان رضوی برگزار شد.

 گسست نسل‌ها جبر طبیعی است

  در این نشست سید محسن اصغری نکاح، عضو هیئت‌علمی دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد: تفاوت نسل‌ها یا گسست نسل‌ها جبر طبیعی است. شکاف نسل‌ها در همه جوامع وجود دارد و باتوجه‌به نوع انسان‌ها تغییر می‌کند و لازم است که اجرا شود. تغییر نسل‌ها در تمام دوره‌ها وجود داشته؛ اما امروزه با سرعت یافتن تکنولوژی این مسئله به‌نوعی پیچیده به نظر می‌رسد.

  وی افزود: والدین کنونی این را باور دارند که نسبت به پدر و مادرهایشان متفاوت هستند؛ آنها می‌گویند که همیشه گمان می‌کردیم پدر و مادرها ما را درک نمی‌کنند و ما آنها را درک نمی‌کنیم و باز به گذشته که برمی‌گردیم می‌بینیم پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها نیز آنها را درک نمی‌کنند. این پیچیدگی درک‌نکردن در نسل‌های گذشته نیز وجود داشته و میزان آن متفاوت است. باید این موضوع چاره‌جویی شود، باید با مسئله تفاوت و شکاف یا فاصله نسلی که موضوع طبیعی در تحول اجتماعی است؛ به‌گونه‌ای برخورد شود که به گسست یا تعارض بین نسل‌ها منجر نشود.

  اصغری نکاح تصریح کرد: با پژوهش در خصوص وضع موجود، این موضوع شناسایی می‌شود. عوامل تعارض در نوجوانی و در سن بلوغ کاملاً طبیعی بوده و نوجوانان به سمت گروه همسالان سوق داده می‌شوند و این موضوع که فرزندان در یک سنی تمایل به فاصله‌گرفتن از والدین را دارند، از گذشته نیز وجود داشته است. در این برهه فرزند دیگر مانند والدین فکر نمی‌کند و مانند آنها عمل نمی‌کند، همین امر گسست نسلی را به وجود می‌آورد.

  وی بیان کرد: اگر ارزش‌ها در هر نسلی حفظ شود و پایه‌گذاری درستی صورت گیرد، شکاف نسلی باعث فرصت شده اما اگر همین ارزش‌ها توسط افراد در نسل‌های مختلف به اشتراک گذاشته نشود و دو نسل درک مشترکی نداشته باشند، این شکاف موجب تهدید خواهد شد.

  عوامل تفاوت سبک‌های زندگی در نسل‌های مختلف 

 حامد بخشی، عضو هیئت‌علمی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی نیز در ادامه این نشست اذعان کرد: در هر جامعه‌ای نسل‌های پیشین تلاش می‌کنند نسل‌های جدید را جامعه‌پذیر کنند. زمانی که این جامعه‌پذیری به‌درستی انجام گیرد؛ شاهد هستیم که نسل‌های جدید هم تا حد زیادی همانند نسل‌های پیشین فکر می‌کنند، هنجارها و سبک‌های زندگی‌شان مانند نسل‌های پیشین است و پیوستگی زیستی در جامعه ایجاد می‌شود.

  وی ادامه داد: سرعت تغییرات اجتماعی، عاملی برای تفاوت سبک‌های زندگی در نسل‌های مختلف است. با این نگرش گسست نسلی اجتناب‌ناپذیر است؛ درصورتی‌که نسل‌های گذشته بتوانند نسل جدید را باوجود تفاوت‌هایش درک کنند و در درجه بعد با او هم‌زیستی تفاهمی داشته باشند، این گسست کاهش می‌یابد.

  بخشی مطرح کرد: زمانی که به هر دلیلی این جامعه‌پذیری بین نسل‌ها ناتمام بماند؛ یعنی نسل پیشین نمی‌تواند عقاید، نگرش‌ها و ارزش‌های نسل جدید که وارد جامعه شده و قرار است استمرار زیستی جامعه را رقم بزند درک کند، شاهد گسست نسلی هستیم و این گسست نسلی خودش را در سبک زندگی متفاوت نشان می‌دهد.

  وی تشریح کرد: مسئله گسست نسلی قطعاً یک تهدید است؛ زمانی گسست نسلی ایجاد می‌شود که از لحاظ فرهنگی بین دو نسل تفاوتی غیر قابل تفاهم وجود دارد. درگذشته به دلیل اینکه تفاوت‌ها کمتر بوده، به‌صورت طبیعی تفاهم نیز حاصل می‌شده است. افراد زمانی که با دیگری شباهت دارند، به‌صورت خودبه‌خود دراین‌ارتباط تفاهم هم ایجاد می‌شود؛ زیرا هر دو یک شباهت زیستی دارند.

 عضو هیئت‌علمی جهاد دانشگاهی خراسان رضوی اعلام کرد: در دوره کنونی به دلیل افزایش تکنولوژی‌ها، تفاوت‌ها نیز افزایش یافته و همین امر تفاهم بین افراد را کاهش داده است. زمانی که تفاوت‌های سبک زندگی نمی‌تواند به تفاهم تبدیل شود، گسست نسلی ایجاد می‌شود؛ یعنی اینکه من با دخترم و پسرم از لحاظ سبک زندگی متفاوت هستیم و نمی‌توانم آنها را درک کنم، در نتیجه دچار تفاوت زیستی می‌شویم و همین تفاوت در نگرش و سبک زندگی، تفاهم را از بین می‌برد.

 تکنولوژی از مهم‌ترین عوامل تشدید شکاف نسل‌ها

 در ادامه مونا عابدی، درمانگر روان‌شناختی و استاد دانشگاه آزاد تربت‌جام نیز توضیح داد: تکنولوژی از مهم‌ترین عوامل تشدید شکاف نسل‌ها بشمار می‌رود. هنگامی که نسل جدید وارد گوشی‌های هوشمند شدند و از اینترنت استفاده کردند، تغییرات اینترنتی فزاینده‌ای که اتفاق افتاد باعث همسو شدن آنها شد یا به عبارتی بمباران اطلاعاتی شدند، از هر سمتی اطلاعاتی را دریافت می‌کنند. نسل گذشته ما شاید هنوز نتوانسته است خودش را با این تکنولوژی وفق دهد.

  وی اضافه کرد: موضوعات اجتماعی و فرهنگی، عامل مؤثر دیگر در گسست نسل‌ها است. تغییر، اساس زیست انسان است و اینکه جوامع با آمدن نسل‌های جدید تغییراتی می‌کنند امری طبیعی بشمار می‌رود. با پیش رفتن به سمت آینده و افزایش نگرش‌ها و تغییرات، نمی‌توان شرایط اقتصادی و تحصیلات را نادیده گرفت؛ این دو حوزه شرایط پیشرفته‌تری را برای نسل جدید مهیا کرده که نسل قدیم آن را نداشته است. نسل جدید در یک بستر آگاهی رشد می‌کند و طبیعی است مطالبات، احساس نیاز و حتی اطلاعاتی که از جامعه دارد با نسل گذشته متفاوت باشد.

  عابدی خاطرنشان کرد: موضوع شکاف بین نسل‌ها، به طور یقین یک تهدید بشمار می‌رود اما اگر مدیریت خوب، آگاهانه و هوشمندانه انجام شود؛ می‌توانیم این تهدید را به فرصت تبدیل کنیم. تهدید از آنجایی نشئت می‌گیرد که تفاوت‌ها به وجود می‌آید؛ تفاوت‌ها یعنی نقض شباهت‌ها، درحالی‌که ما آن شباهت را ندیده‌ایم و با آن هم‌پا نشده‌ایم و با نسل جدید همدلانه صحبت نکرده‌ایم.

  وی عنوان کرد: زاویه دید متفاوت افراد، در شکاف نسل‌ها مؤثر است و نظرات افراد باید برای یکدیگر محترم باشد. با یک مثال ساده می‌توان عمق این موضوع را درک کرد؛ عدد 6 انگلیسی را تصور کنید، برای نویسنده همان مفهوم را دارد که می‌بیند و می‌نویسد اما برای مخاطب که در مقابل او نشسته، این عدد نمایانگر 9 است. هیچ‌کدام از افراد اشتباه نمی‌کنند و نگرش غلط ندارند، واقعیت آن چیزی است که می‌بینند. حالا اگر جایگاه افراد را در همین مثال ساده تغییر دهیم، نگاه و نگرش آنها نیز تغییر خواهد کرد.