به گزارش روابط‌عمومی ستاد امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر خراسان رضوی؛ آیت‌الله سیداحمد علم‌الهدی، نماینده ولی‌فقیه و رئیس ستاد امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در استان، در «پویش ملی سفیران معروف» که در مشهد مقدس برگزار شد، با بیان اینکه محبت و دوستی در انسان انواع و مراتب متفاوتی دارد، افزود: خدادوستی از جنس عواطف و احساسات معمولی نیست، بلکه در حوزه عقل، بینش و اندیشه انسان قرار دارد و نتیجه آن باید در اعمال، رفتار و برنامه‌های زندگی نمایان شود.

  وی افزود: «قیام لله» معیار تحقق خدادوستی در عرصه عمل است و انسان نمی‌تواند در زندگی بی‌تفاوت و راکد باشد، بلکه باید برای توسعه خواسته‌های الهی و مبارزه با بدی‌هایی که خداوند نمی‌خواهد، حرکت و قیام داشته باشد.

  علم‌الهدی با بیان اینکه قیام برای خدا هم به‌صورت فردی و هم جمعی باید محقق شود، خاطرنشان کرد: قیام جمعی نیازمند هماهنگی، هم‌خواهی و هم‌اندیشی است و لازمه آن مشورت، گفت‌وگو و ایجاد تشکیلات اجتماعی است. اگر قیام جمعی و تشکیلاتی محقق نشود، قیام فردی نیز یا نتیجه‌ای ندارد یا کم‌نتیجه خواهد بود و ازآنجاکه شرایط زندگی همواره متغیر است، حرکت و برنامه انسان در قیام لله باید متناسب با اقتضائات مختلف باشد.

 امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر بدون طرح و برنامه به نتیجه نمی‌رسد

 وی ادامه داد: وقتی قرار است به‌صورت جمعی و تشکیلاتی حرکت کنیم و اقتضائات نیز متفاوت است، مهم این است که ابتدا در همه هم‌خواهی‌ها و هم‌اندیشی‌ها، هماهنگی و تطبیق با شرایط و اقتضائات را به‌درستی انجام دهیم و ببینیم در این شرایط و اقتضائات چه نوع حرکتی مفید است و همان را انجام دهیم. اگر بخواهیم در همه شرایط یک نوع حرکت را انجام دهیم، به نتیجه نمی‌رسیم و حتی ممکن است با شکست مواجه شویم.

 نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی با بیان اینکه مشکل امروز در حرکت‌های امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، نداشتن برنامه و طرح متناسب با شرایط است، اظهار کرد: مشکل اصلی این است که طرح نداریم. یک روز کشور در شرایط آرامی قرار دارد و همه امور در جای خود قرار گرفته و زندگی روزمره جریان دارد؛ در چنین شرایطی ممکن است یک نوع برنامه برای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر داشته باشیم. اما یک روز با شرایط جنگی، بحرانی و پرهیاهو مواجه هستیم و در چنین شرایطی نمی‌توان همان برنامه گذشته را اجرا کرد.

 آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به ضرورت پیش‌بینی شرایط در طراحی برنامه‌ها، افزود: برای اقتضائات مختلف باید طرح‌ها و برنامه‌های مختلف داشته باشیم. اگر برنامه و طرح نداشته باشیم، شکست می‌خوریم. درباره ناپلئون گفته‌اند یکی از علل پیروزی او در جنگ‌ها این بود که همیشه پیش‌بینی داشت و پیش از وقوع حوادث، طرح خود را آماده می‌کرد و به‌محض وقوع حادثه، آن طرح را اجرا می‌کرد و پیش می‌برد.

 وی ادامه داد: در یکی از حملات، ناپلئون در حال استراحت بود که او را بیدار کردند و گفتند لشکر دشمن در فلان نقطه شبیخون زده و حمله کرده و در حال مسلط‌شدن بر نیروهاست. او بدون اینکه از جای خود با وحشت بلند شود، گفت این حرکت را قبلاً پیش‌بینی کرده‌ام و طرح مقابله با آن در میان اسناد من وجود دارد؛ آن طرح را بیاورید تا همین حالا اجرا کنیم؛ بنابراین پیروزی، لازمه‌اش داشتن طرح است. در شرایط امروز نیز اگر طرح نداشته باشیم، پیروز نخواهیم شد.

وی با تأکید بر اینکه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر یک فریضه الهی و واجب شرعی است، تصریح کرد: امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر به‌هیچ‌وجه قابل ترک نیست. این فریضه نمی‌تواند به‌گونه‌ای کنار گذاشته شود که به‌کلی از بین برود؛ چراکه شریعت مقدس بر آن اصرار دارد و اساساً مصداق کامل قیام لله، فریضه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر است. آن چیزی که رابطه ما را با خدا تثبیت و عشق ما به خدا را ثابت می‌کند، فریضه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر است؛ زیرا در این صورت قیام لله صورت می‌گیرد و تا قیام لله تحقق پیدا نکند، محبت ما نسبت به خدا در عرصه عمل محقق نخواهد شد.

 استفاده از اقتضائات امروز برای تقویت امربه‌معروف

آیت‌الله علم‌الهدی با بیان اینکه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر باید با طرح و برنامه انجام شود، خاطرنشان کرد: ما نباید منفعلانه تسلیم شرایط شویم، بلکه باید به‌صورت فعال در مقابل شرایط و اقتضائات، طرح داشته باشیم و با طرح وارد عمل شویم. امروز مشکل ما نداشتن طرح است. ما در شرایط جنگی و نظامی قرار داریم و در یک موقعیت خاص، هر لحظه ممکن است عملی از ما سر بزند که دشمن برای آن زمینه‌سازی کرده باشد و وقتی چشم باز کنیم، ببینیم در زمین دشمن بازی می‌کنیم.

وی افزود: اکنون باید متوجه این موقعیت باشیم و طرح داشته باشیم؛ طرحی که واقعاً مؤثر باشد و کار ما را پیش ببرد. اقتضائات امروز جامعه ما به‌گونه‌ای است که چه‌بسا در بسیاری از موارد با سرعت، قدرت و امکانات بیشتری بتوانیم افراد را به معروف دعوت کنیم، درحالی‌که در شرایط غیرجنگی چنین امکانی وجود نداشت. اما از این شرایط و اقتدار استفاده نمی‌کنیم؛ زیرا طرح نداریم.

نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی با اشاره به فرصت‌های ایجادشده برای فعالیت دینی در شرایط کنونی، تصریح کرد: امروز در جامعه ما فرصتی وجود دارد که پیش از این نداشتیم. تجمعات و حرکت‌های مردمی، گرایش‌های دینی را تقویت کرده و به آن قدرت داده است. امروز در دین‌گرایی از توان بالایی برخورداریم؛ زیرا دشمن، دین ما را هدف قرار داده و به آن حمله می‌کند و مردم برای دفاع از دین خود وارد میدان شده‌اند.

 وی ادامه داد: این موقعیت و این عظمت، در گذشته در دین‌گرایی وجود نداشت. اگر برای این شرایط طرح داشته باشیم، می‌توانیم از دین‌گرایی امروز در امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر استفاده‌های بسیار بهتری داشته باشیم و این فریضه را جامع‌تر و کامل‌تر اجرا کنیم. اما متأسفانه به دلیل نداشتن طرح، در چنین موقعیت‌هایی دچار افراط‌وتفریط می‌شویم و آنچه بیش از همه به ما ضربه می‌زند، تفریط در این زمینه است.

 حفظ دین با پرهیز از افراط و تفریط دنبال شود

 آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به برخی دیدگاه‌های متفاوت درباره نحوه مواجهه با بی‌دینی و بی‌حجابی، اظهار کرد: ازیک‌طرف عده‌ای می‌گویند نمی‌توانیم بی‌دینی، بی‌حجابی، برهنگی، بی‌بندوباری، اباحی‌گری و لاابالی‌گری را تحمل کنیم و از طرف دیگر، عده‌ای می‌گویند برای حفظ انسجام و وحدت باید بی‌دینی را تحمل کنیم. این مسئله از هر چیزی بدتر است. تمام قیام و حرکت ما برای چیست؟ برای دین خداست. ما برای دین خدا قیام و حرکت کرده‌ایم و در میدان مبارزه با آمریکا قرار گرفته‌ایم؛ حال چگونه می‌توانیم برای حفظ حرکت خود با بی‌دینی کنار بیاییم؟

 وی افزود: باید بررسی کنیم که آیا بی‌دینی و گناه، وحدت را بیشتر به هم می‌زند یا نهی از گناه وحدت را بیشتر مختل می‌کند. این مسئله نیازمند بررسی است. گاهی گفته می‌شود سخن نگویید، زیرا اختلاف ایجاد می‌کنید؛ اما باید پرسید اختلاف با چه کسی؟ با برادر و خواهر خود یا با عنصری که در هدف با ما تفاوت دارد؟ من خدا را دوست دارم و او خدا را دوست ندارد. همه درگیری‌ها و قیام و حرکت ما در جنگ نیز به دلیل خدادوستی ماست و در مسیر قیام لله قرار دارد.

 نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی ادامه داد: با کسی که در قیام لله با ما هماهنگ است، اختلافی نداریم. اختلاف با کسی است که در قیام لله با ما هماهنگ نیست؛ بنابراین معنا ندارد بگوییم باید با چنین فردی وحدت و انسجام داشته باشیم و اگر از او جدا شویم، وحدت از بین می‌رود. ما باید روی هدف خود محکم بایستیم. اگر عنصر بی‌دین در جامعه در بی‌دینی خود مقاومت دارد، تفاوت او با دشمن بی‌دینی که از خارج (آمریکا و اسرائیل) با ما می‌جنگد، در چیست؟ تفاوت تنها در داخل و خارج بودن است.

 آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به اینکه هدف نهایی دشمن، مقابله با دین است، تصریح کرد: اگر مردم ما یک روز از خواب بیدار شوند و به آمریکا اعلام کنند که اسلام را نمی‌خواهند و دیگر دین نمی‌خواهند، دشمن دیگر با مسائل هسته‌ای، تحریم‌ها و سایر موضوعات کاری نخواهد داشت و همه چیز را تمام‌شده تلقی خواهد کرد؛ بنابراین امروز در شرایطی قرار داریم که نقطه نهایی دشمن، جنگ با دین ماست.

 دشمن تا زمانی که دین هدف خود را محقق نکند، عقب‌نشینی نمی‌کند

 وی افزود: اگر دشمن روزی توان هسته‌ای ما را بگیرد، روزی فناوری ما را بگیرد و روز دیگر تمام امکانات، نفت، معادن و منابع ما را تصاحب کند، آیا دست از دشمنی برمی‌دارد؟ خیر؛ زیرا هنوز دین ما را نگرفته است. دشمن تا زمانی که دین ما را از ما نگیرد، دست برنمی‌دارد و هدف نهایی او گرفتن دین از ماست.

 نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی اظهار کرد: اگر هدف اصلی مبارزات ما حمایت از دین است، در همه عرصه‌ها باید این حمایت از دین را داشته باشیم؛ اما با طرح و برنامه. نباید بدون طرح و برنامه حرکتی انجام دهیم که در خط حفاظت از دین قرار دارد و سپس متوجه شویم که در زمین دشمن بازی کرده‌ایم.

 آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به شرایط خاص کنونی، تصریح کرد: در شرایط امروز، هر نوع تحصن و هر نوع حرکتی در مقابل دشمن یا در مقابل دولت و جریان‌های حکومتی کشور، ممکن است به نفع دشمن تمام شود. ممکن است جمعیتی با عنوان دفاع از حجاب، برای نمونه مقابل استانداری مشهد متحصن شوند و قیام و حرکت کنند، اما رسانه‌های بیگانه از آن تصویری ارائه دهند که گویی مردم ایران از فشار زندگی به تنگ آمده‌اند و علیه دولت قیام کرده‌اند. در چنین شرایطی، ممکن است فرد بخواهد برای دین خود قدم بردارد، اما به دلیل نداشتن طرح، در زمین دشمن بازی کند.

 وی ادامه داد: مشکل امروز همین است. تشکل‌ها و مجموعه‌هایی که در زمینه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر فعالیت می‌کنند، باید به این مسئله فکر کنند و یک طراحی کامل متناسب با شرایط امروز را دنبال کنند.

 امربه‌معروف فریضه‌ای است که باید متناسب با شرایط اجرا شود

 آیت‌الله علم‌الهدی با تأکید بر اینکه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر ترک‌شدنی نیست، خاطرنشان کرد: نمی‌توان از این فریضه دست برداشت. اگر دیروز از آن دست برداشتیم، از خدا و از همه دین خود دست برداشته‌ایم. امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر یک واجب الهی است.

 عضو شورای‌عالی حوزه علمیه قم افزود: همان‌گونه که نماز یک واجب الهی است و انسان نمی‌تواند هر طور که دلش خواست نماز بخواند و باید مطابق دستور الهی و با ارکان مشخص، از جمله رکوع، سجود و تشهد آن را به جا آورد، امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر نیز یک واجب الهی است که باید متناسب با شرایط طراحی شود.

 نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت طراحی یک برنامه مؤثر برای شرایط روز، تصریح کرد: باید برای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در شرایط امروز و متناسب با موقعیت‌ها و اقتضائات پیش‌آمده، طرح مؤثری تهیه کنیم و با آن پیش برویم و از فرصت‌های موجود نیز حداکثر استفاده را داشته باشیم.

وی ادامه داد: این کار با نشستن، فکرکردن و فعالیت‌های معنوی و فکری امکان‌پذیر است و می‌توان طرح بسیار مناسبی برای امربه‌معروف انتخاب کرد. برای این کار احتیاجی به تحصن نداریم. تجمعات شبانه‌ای که برگزار می‌شود، می‌تواند محل فعالیت قرار گیرد و افراد فعال در امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر می‌توانند در همین تجمعات حضور پیدا کنند و در خود تجمعات فعالیت کنند.

 ارتباط صمیمانه، زمینه اثرگذاری بیشتر امربه‌معروف است

 آیت‌الله علم‌الهدی با اشاره به ضرورت حضور فعال در میان مردم، اظهار کرد: این شیوه، ساده‌تر و بهتر است و علاوه‌برآن، به نفع ما نیز خواهد بود. اگر در این عرصه مشکلات را مطرح کنیم و در حل مشکلات، یعنی در حل منکرات و نهی از منکرات، واقعاً بتوانیم قدم برداریم، اثرگذاری بیشتری خواهد داشت.

 وی افزود: یکی از دوستان ما در یکی از تجمعات حاشیه شهر می‌گفت که حدود دو ماه قبل، از ابتدای جنگ تاکنون، در محله آنها ۱۰ نفر که بی‌حجاب بودند، باحجاب شده‌اند. این افراد در همین تجمعات حضور پیدا کرده و به دلیل نحوه برخورد مناسب با آنها، تغییر رفتار داده‌اند. در بسیاری از موارد می‌توان با ایجاد صمیمیت و دوستی، زمینه اثرگذاری را فراهم کرد.

 نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی با تأکید بر اهمیت شناخت افراد در فرایند امربه‌معروف، خاطرنشان کرد: مسئله شناخت و سنجش افراد در مرحله اول، مسئله بسیار مهمی است. باید فردی را که قرار است درباره او کار شود، شناخت. از ابتدا باید طرف مقابل را سنجید و بررسی کرد که انگیزه او از بی‌حجابی چیست.

 وی ادامه داد: باید مشخص شود آیا بی‌حجابی او صرفاً از روی بی‌بندوباری و تقاضای آزادی مطلق است، یا برخی گرایش‌های دیگر او را به این مسئله واداشته، یا اینکه اساساً چیزی نمی‌داند و از ابتدا عادت کرده که به‌صورت لاابالی رفتار کند. باید بررسی شود چه مقدار زمینه خداگرایی و دین‌گرایی در او وجود دارد. این مسائل باید ارزیابی شود و افراد شناخته شوند و پس از این شناخت و ارزیابی، فعالیت‌ها به‌صورت نقطه‌به‌نقطه دنبال شود.

  تذکر بدون شناخت و تناسب، الزاماً اثرگذار نیست

 آیت‌الله علم‌الهدی با بیان اینکه صرف تذکر درباره حجاب، همیشه مشکل را حل نمی‌کند، تصریح کرد: اینکه صرفاً به دلیل مشاهده یک زن بی‌حجاب در نزدیکی حرم امام رضا (علیه‌السلام)، یک تذکر فوری داده شود، لزوماً مشکل را حل نمی‌کند. تذکر فوری نیز می‌تواند در شکل‌های مختلف، آثار گوناگونی داشته باشد و باید دید آیا فرد، صلاحیت تذکردادن به آن شخص را دارد یا خیر.

 وی با اشاره به آیه شریفه «فَذَکِّرْ إِن نَّفَعَتِ الذِّکْرَی»، افزود: خداوند می‌فرماید «فَذَکِّرْ إِن نَّفَعَتِ الذِّکْرَی»؛ یعنی درصورتی‌که تذکر نفع داشته باشد، تذکر دهید. اگر تذکر نفعی ندارد، باید توجه داشت که ممکن است تذکر، اثر منفی نیز داشته باشد. در کنار تذکر می‌توان اقدامات دیگری انجام داد که آثار مثبت داشته باشد.

 نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی با ارائه پیشنهادی به فعالان عرصه امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، اظهار کرد: پیشنهاد قطعی من این است که مجموعه‌هایی که دارای تشکیلات هستند، در تشکیلات خود یک جریان اندیشه‌ورزی خاص ایجاد کنند و نسبت به وضع موجود، مجموعه‌ای از طرح‌ها را تهیه کنند؛ با مشورت یکدیگر، هم‌فکری و استفاده از تجربه‌هایی که در امربه‌معروف دارند.

 وی افزود: باید با این طرح‌ها همه باهم حرکت کنند؛ در تذکردادن لسانی نیز گاهی یک شیوه می‌تواند بهترین اثر را داشته باشد و اگر همان شیوه در شرایط نامناسبی اجرا شود، ممکن است بدترین نتیجه را ایجاد کند.

 وی با اشاره به تأثیر شیوه و نحوه تذکر در امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، اظهار کرد: اگر به یک زن بی‌حجاب بگویید «خانم، سرتان را بپوشانید» یا «خانم، حجاب داشته باشید»، ممکن است فردی مثبت باشد، سکوت کند و عبور کند؛ اما ممکن است فرد دیگری واکنش منفی نشان دهد و برخورد، اهانت یا دشنام کند؛ بنابراین باید توجه داشت که یک تذکر به‌تنهایی چه اثری خواهد داشت.

 آیت‌الله علم‌الهدی ادامه داد: اما اگر به‌جای یک نفر، ۱۰ نفر در فاصله‌های معین از یکدیگر قرار بگیرند و هرکدام به شکل مناسب تذکر دهند، اثر متفاوت خواهد بود. برای نمونه، فردی که در مسیر حرم امام رضا (علیه‌السلام) حرکت می‌کند، ابتدا با یک تذکر مواجه می‌شود و در ادامه مسیر، نفر دوم نیز با همان مضمون اما با منطق و شیوه‌ای مناسب به او تذکر می‌دهد و نفر سوم نیز همین کار را انجام می‌دهد.

 وی افزود: این تذکرها از یک نقطه آرام آغاز می‌شود و با رسیدن فرد به نفرات بعدی، شدت بیشتری پیدا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که فرد در طول مسیر با تذکرهای متعدد مواجه می‌شود. اگر ۱۰ نفر در فاصله‌ای حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰ متر به یک نفر تذکر دهند و همه از او بخواهند حجاب خود را رعایت کند، این شیوه می‌تواند نسبت به تذکر یک نفر، اثرگذاری بیشتری داشته باشد.

 نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی تصریح کرد: اگر به‌جای ۱۰ نفر، تنها یک نفر تذکر دهد، ممکن است اثر لازم را نداشته باشد؛ بنابراین برای همین تذکر نیز می‌توان طرح‌های مختلفی طراحی و اجرا کرد. اصل امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر قابل ترک نیست، اما نحوه اجرای آن باید باتوجه‌به شرایط و با طراحی مناسب دنبال شود.

 تقویت احساس مسئولیت دینی در میان متدینین

 آیت‌الله علم‌الهدی با درخواست از فعالان تشکل‌های امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر برای تقویت جریان اندیشه‌ورزی، اظهار کرد: از عزیزان می‌خواهم در مجموعه‌های تشکیلاتی خود، در یک جریان اندیشه‌ورزی، فکر و بررسی کنند و طرح‌های مختلفی تهیه کنند. یک طرح نباید برای همه شرایط پاسخ‌گو باشد؛ بلکه باید مجموعه‌ای از طرح‌ها وجود داشته باشد تا در شرایط مختلف بتوان از آنها استفاده کرد.

 وی افزود: امروز به دلیل دین‌گرایی مردم در شرایط جنگ، فرصت‌هایی در اختیار ما قرار گرفته که اینها سرمایه‌ای برای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر است. باید از این فرصت استفاده کنیم و جریان امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر را به شکلی اجرا کنیم که از این ظرفیت دین‌گرایی مردم حداکثر استفاده صورت گیرد.

 نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی با اشاره به یکی دیگر از مشکلات موجود در جامعه دینی، خاطرنشان کرد: مشکل دیگر این است که متأسفانه در میان متدینین، احساس مسئولیت نسبت به امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر ضعیف است. درباره افرادی که اساساً دین‌داری آنها خیالی و تخیلی است، سخنی نداریم؛ اما در میان متدینین هدفمند نیز احساس امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر ضعیف است و این از اشکالات جامعه دینی ماست.

 وی ادامه داد: اگر این احساس در مردم تقویت شود، بسیار مؤثر خواهد بود. باید راه‌هایی پیدا کنیم که این احساس در متدینین ایجاد شود؛ به‌گونه‌ای که حتی فردی که خود حجاب دارد، احساس کند باید در برابر بی‌حجابی مسئولیت داشته باشد و در قبال آن بی‌تفاوت نباشد.

 آیت‌الله علم‌الهدی در پایان خاطرنشان کرد: راه تولید این احساس و طراحی برای ایجاد این احساس و انگیزه در متدینین، خود مسئله‌ای قابل‌توجه است و از مسائلی است که عزیزان باید در جریان‌های اندیشه‌ورزی خود موردتوجه قرار دهند. خداوند متعال به همه شما عزیزان توفیق دهد تا با موفقیت هرچه بیشتر در عرصه‌های مختلف زندگی بتوانید مجری کامل فرامین الهی باشید و محبت خدا را در قیام لله محقق کنید.