به گزارش روابط عمومی ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان نشست تخصصی و آسیب‌شناسانه «گذار از شکاف نسلی» با محوریت واکاوی الگوهای ذهنی نوجوانان عصر دیجیتال و ارائه متدولوژی‌های نوین ارتباطی، با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین حمزه پیش‌قدم، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد و مربیان اعتکاف دانش‌آموزی برگزار شد. 

این نشست نه صرفاً یک گردهمایی تربیتی، بلکه تلاشی برای جراحی دقیق موانع ارتباطی میان نسل‌های پیشین و نسل موسوم به «زد» و «آلفا» بود تا راهکارهایی عملیاتی برای برون‌رفت از بن‌بست‌های تربیتی ارائه گردد.

حجت‌الاسلام والمسلمین حمزه پیش‌قدم در ابتدای این نشست با تکیه بر داده‌های آماری متقن، به تشریح وضعیت موجود پرداخت و اظهار داشت: بر اساس آخرین پژوهش‌های صورت گرفته در مرکز مطالعات نسلی دانشگاه تهران، آماری نگران‌کننده خودنمایی می‌کند که نشان می‌دهد ۷۴ درصد از والدین و مربیان ایرانی در فهم و درک دنیای نوجوانان دهه هشتادی و نودی، احساس ناتوانی مطلق یا نسبی دارند. این آمار صرفاً نشان‌دهنده یک اختلال در مکالمه روزمره نیست، بلکه زنگ خطری است که از وجود یک «شکاف شناختی عمیق» و گسست در مبانی معرفتی میان دو نسل خبر می‌دهد؛ شکافی که اگر با مهندسی دقیق فرهنگی ترمیم نشود، به بیگانگی کامل نسلی منجر خواهد شد.

وی با اشاره به ضرورت تعامل سازنده با نسل نو، بر این نکته تأکید کردند که امروز مهم‌ترین گام، شناخت عمیق نوجوانِ زمانه است. شناختی که تنها در سایهٔ درک نیازهای اصیل و مسیرهای ارتباطی آنان معنا می‌یابد.

ایشان تصریح کردند: ابتدا باید نیازهای واقعی این نسل را شناسایی کنیم و راه‌های گفت‌وگو با ایشان را بیابیم؛ آن‌گاه می‌توان گامی استوار در مسیر تربیت و همراهی نوجوان برداشت.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان، با نقد رویکردهای دستوری و یک‌سویه در تربیت دینی، راهبرد «هم‌سفری» را جایگزین مدل‌های سنتی دانست و تصریح کرد: برای نفوذ در لایه‌های زیرین شخصیت نوجوان و انتقال مفاهیم ارزشی، نمی‌توان از موضع بالا و دستوری سخن گفت، بلکه باید با او در مسیر پرپیچ‌وهم ذهنیتش هم‌سفر شد. پیش‌شرط این هم‌سفری، ورود به قلمرو اندیشه او و شناخت دقیق نیازهای سرکوب‌شده و آشکار این نسل است، چرا که نوجوان امروز تشنه دیده شدن و شنیده شدن است، نه قضاوت شدن.

وی در ادامه به آناتومی شخصیت نسل نوظهور پرداخت و با برشمردن سه مؤلفه کلیدی «رشد همزمان در اتمسفر فیزیکی و دیجیتال»، «مواجهه بی‌وقفه با بمباران اطلاعاتی» و «زیستن در سایه ابهام نسبت به آینده»، خاطرنشان کرد: این متغیرها موجب دگردیسی در ساختار عصبی و شناختی نوجوانان شده است، به‌گونه‌ای که مغز آن‌ها برای پردازش چندلایه اطلاعات و یادگیری بصری و تجربی کدنویسی شده است. آن‌ها دیگر با روش‌های خطی و متنی صرف اقناع نمی‌شوند، بلکه به دنبال بازخوردهای آنی و تجربه‌های ملموس هستند و همین امر، تعریف آن‌ها از موفقیت و دغدغه‌مندی را به کلی دگرگون کرده است.

حجت‌الاسلام پیش‌قدم با رد نگاه‌های تقلیل‌گرایانه به دغدغه‌های نوجوانان، به واکاوی ریشه‌های اضطراب در این نسل پرداخت و گفت: برخلاف تصورات رایج که دغدغه‌های این نسل را سطحی می‌پندارند، آن‌ها با بحران‌های وجودی عمیقی دست‌وپنج نرم می‌کنند. جست‌وجوی «اصالت» در دنیایی که هوش مصنوعی و فیلترها مرز واقعیت و مجاز را محو کرده‌اند، احساس تنهایی عمیق علیرغم اتصال شبانه‌روزی به شبکه جهانی، و ترس فلج‌کننده از قضاوت شدن و خطایی که ممکن است آینده آن‌ها را ویران کند، از جمله بحران‌هایی است که روح و روان نوجوان امروز را می‌تراشد.

این مقام مسئول در بخش دیگری از سخنان خود، نقشه راهی پنج‌مرحله‌ای را برای مربیان و فعالان فرهنگی ترسیم نمود و تشریح کرد: گام نخست، پایان دادن به عصر تک‌گویی و آغاز دیالکتیک و گفت‌وگوی دوطرفه با استفاده از پرسش‌های باز است. گام دوم، پذیرش فضای مجازی نه به‌عنوان یک ابزار، بلکه به‌عنوان یک «فرهنگ زیسته» با زبان نمادین خاص خود است. سومین راهبرد، ایجاد «منطقه امن روانی» است تا نوجوان بتواند بدون هراس از تحقیر، شبهات و عقایدش را برون‌ریزی کند. چهارمین اصل، تعریف پروژه‌های مشترک عملیاتی برای کشف استعدادهاست و در نهایت، باید مفهوم موفقیت را از کلیشه‌های مادی به سمت مفاهیمی نظیر آزادی عمل، مهارت‌ورزی و هدفمندی بازتعریف کرد.

دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان در پایان‌بندی این نشست تخصصی، با تأکید بر اینکه نسل جدید یک «مسئله» برای حل کردن نیست، بلکه یک «معما» برای کشف کردن است، یادآور شد: رسالت ما امروز تغییر کرده است؛ ما باید زبانِ جهانِ جدید را بیاموزیم و بستری را فراهم کنیم که در آن، خرد و تجربه نسل گذشته با جسارت و نوآوری نسل جدید در هم آمیزد. ما نباید در برابر این موج بایستیم، بلکه باید به عنوان معماران فرهنگی، هم‌سفر و هم‌بنیان‌گذار آینده‌ای باشیم که در آن شکوفایی استعدادهای منحصربه‌فرد این نوجوانان، تضمین‌کننده اعتلای جامعه اسلامی باشد.