علیرغم فرمایشات رهبری در بحث ناتوی فرهنگی که ایجاد چالش در حوزه عفاف و حجاب یکی از پیامدهای جنگ فرهنگی است، متاسفانه در بدنه نظام اسلامی افرادی نسبت به جنگ فرهنگی و ناتوی فرهنگی غافلند و اساسا باور نکرده و با تسامح از این مقوله عبور می کنند به نظر شما چرا شاهد تحقق منویات معظم له در این حوزه نیستیم؟
میتوان دلایل این ناکامی را در چند محور اصلی تحلیل کرد:
۱. ضعف در باور و درک تهدید فرهنگی: بسیاری از مدیران، جنگ فرهنگی را انتزاعی و غیرملموس میدانند؛ در حالی که دشمن با ابزار رسانه، سبک زندگی، مد و فضای مجازی بهطور مستقیم ذهن و هویت جوانان را هدف گرفته است.
در بدنه مدیریتی، تسلط نگاه سیاسی و اقتصادی بر نگاه فرهنگی موجب شده تهدید فرهنگی در اولویت قرار نگیرد. همچنین برخی مدیران، فرهنگ را صرفاً «برگزاری جشنواره یا سخنرانی» میدانند، نه عرصهای راهبردی و دائمی.
۲. نبود ساختار منسجم و فرماندهی فرهنگی: علیرغم تأکید رهبر انقلاب بر «قرارگاه فرهنگی»، تعدد مراکز تصمیمگیر (فرهنگ و ارشاد اسلامی، صداوسیما، سازمان تبلیغات، آموزش و پرورش، حوزهها و...) موجب تداخل و موازیکاری شده است.
در واقع، ما قرارگاه فرهنگیِ فرماندهمحور نداریم؛ بلکه مجموعهای از دستگاهها داریم که هر کدام بخشی از کار را بدون انسجام انجام میدهند. نتیجه این ناهماهنگی، فرسایش نیروهای مؤمن و سردرگمی افکار عمومی است.
۳. ضعف در تخصیص منابع و اولویتگذاری: در بسیاری از برنامههای کلان، بودجه و امکانات فرهنگی کماهمیت تلقی میشود. حتی گاهی بودجه فرهنگ صرف امور نمایشی میشود، نه تربیت نیرو و گفتمانسازی. در حالیکه دشمن با میلیاردها دلار در فضای مجازی سرمایهگذاری میکند، دستگاههای فرهنگی ما درگیر روزمرگی و کمبود ابتکار هستند.
۴. غلبه رویکرد شعاری به جای رویکرد عالمانه: بسیاری از اقدامات فرهنگی، فاقد پشتوانه نظری، آسیبشناسی علمی و تحلیل جامعهشناختی است. بدون فهم دقیق از تحولات نسل جوان، نمیتوان با ابزار دهههای گذشته پاسخگوی چالش امروز بود.
رهبر انقلاب بارها تأکید کردهاند که باید با «فکر، منطق و علم» وارد میدان فرهنگ شد، نه فقط با شعار.
۵. کمتوجهی به بدنه مؤمن مردمی: جریانهای مردمی مؤمن، هیئتها، گروههای جهادی و فعالان خودجوش فرهنگی ظرفیتهای عظیمی هستند که اغلب نادیده گرفته میشوند یا حمایت مؤثری از آنها صورت نمیگیرد. در حالیکه رهبر انقلاب تأکید دارند «جهاد تبیین» باید مردمی شود، هنوز بخش عمده فعالیتها در ساختارهای رسمی و اداریِ کمتحرک محدود مانده است.
تحقق منویات رهبر انقلاب در عرصه فرهنگ، نیازمند «ایمان مدیریتی»، «قرارگاه فرهنگی واحد»، «تولید فکر و گفتمان» و «اعتماد به ظرفیت مردمی» است.