به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بین‌الملل ستاد امر به معروف و نهی از منکر، حجت‌الاسلام مهدی رادنیک، دبیر ستاد هنرهای نمایشی حوزه‌های علمیه، با بیش از ۱۵ سال حضور در جشنواره فیلم فجر، تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی ارشد فلسفه هنر به پایان رسانده است. وی که هم‌اکنون در شهر قم مشغول فعالیت فرهنگی است، در گفتگو با خبرنگار ستاد امر به معروف و نهی از منکر، به تشریح نقش سینما در ترویج فریضتین و همچنین کیفیت بازنمایی معروفات و منکرات در سینمای ایران پرداخت.

نقش سینما در ترویج امر به معروف و نهی از منکر

حجت‌الاسلام رادنیک، درباره تأثیر سینما و هنر در گسترش فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر، می‌گوید: «سینما یک رسانه قدرتمند است که قابلیت‌های هنری آن، عمق و گستردگی پیام را افزایش می‌دهد. این هنر، علاوه بر بعد صنعتی، دارای جنبه‌های هنری و رسانه‌ای نیز هست. اگر مفهوم امر به معروف و نهی از منکر را در معنای وسیع و صحیح آن در نظر بگیریم، این مفهوم به تمام ابعاد زندگی انسان مرتبط می‌شود. گاه این تذکر به یک هم‌وطن یا همشهری است و گاه خطاب به حاکمان جامعه. در آموزه‌های اسلامی نیز این وظیفه برجسته شده است؛ به این معنا که یکی از حقوق مردم نسبت به حاکمان، ارشاد و نصیحت آن‌هاست. ازاین‌رو، سینما می‌تواند به‌عنوان یکی از ابزارهای مؤثر در راستای اجرای این فریضه دینی در جامعه اسلامی ایفای نقش کند».

بررسی کیفیت فیلم‌های جشنواره فیلم فجر

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر ارزیابی کلی وضعیت سینمای ایران، گفت: «بیش از ۱۵ سال است که جشنواره فیلم فجر را دنبال می‌کنم. این جشنواره فرصتی است که در آن فیلم‌ها پس از ارزیابی‌های اولیه از منظر هنری و محتوایی، در ویترین فرهنگی جمهوری اسلامی ایران قرار می‌گیرند. تلاش من این است که آثار جشنواره را به‌صورت دست‌اول مشاهده کنم، چراکه برخی فیلم‌ها پس از جشنواره دستخوش تغییر و حذف بخش‌هایی می‌شوند که این امر ممکن است بر هویت اصلی فیلم تأثیر بگذارد».

وی، در ادامه، نقدی به وضعیت سینمای ایران مطرح کرد و گفت: «متأسفانه سینمای ایران در سطحی که شایسته نظام جمهوری اسلامی باشد، قرار ندارد. یکی از علل این مسئله، شناخت ناقص برخی از سینماگران نسبت به موضوعات مطرح‌شده در فیلم‌هاست. در برخی موارد، شناخت آن‌ها عمق دارد، اما گستردگی لازم را ندارد و در موارد دیگر، حتی توانایی انتقال درست مفاهیم نیز دیده نمی‌شود. در بحث امر به معروف و نهی از منکر، کسی که قصد نهی از منکر دارد، باید به موضوع تسلط داشته باشد، ریشه‌یابی کند و راه‌حل ارائه دهد. همچنین باید بتواند پیام خود را متناسب با مخاطب بیان کند. اما متأسفانه بسیاری از آثار سینمایی ایران فاقد این ویژگی‌ها هستند».

چالش‌های سینمای ایران

رادنیک در ادامه به مشکل اساسی دیگری در سینمای ایران اشاره کرد: «یکی از معضلات اصلی این است که بسیاری از فیلم‌سازان و تهیه‌کنندگان، پژوهش‌های کافی درباره سوژه‌های خود انجام نمی‌دهند. میزان هزینه و زمانی که برای تحقیقات در مراحل پیش‌تولید صرف می‌شود، بسیار اندک است. درحالی‌که برخی سینماگران و تهیه‌کنندگان اهل مطالعه و پژوهش در حوزه‌های تاریخی و سیاسی هستند؛ اما به‌طور کلی، یکی از ضعف‌های سینمای ایران عدم اشراف کامل بر موضوعات مورد بحث است. حتی در مواردی که شناخت وجود دارد، نحوه بیان و زبان سینمایی به درستی به کار گرفته نمی‌شود و درنتیجه، فیلم قادر به برقراری ارتباط مؤثر با مخاطب نخواهد بود».

وی، با اشاره به کیفیت فیلم‌های جشنواره امسال، تأکید کرد: «از مجموع ۳۳ فیلم جشنواره، شاید تنها ۶ تا ۷ فیلم را مناسب تماشای خانوادگی بدانم. این نشان‌دهنده وجود مشکلات اساسی در روند تولید فیلم‌ها است. متأسفانه سطح توقعات ما از سینما به حدی کاهش یافته است که نه‌تنها انتظار امر به معروف و نهی از منکر را از آن نداریم، بلکه برخی تولیدات خود به ترویج منکرات یا حتی نهی از معارف می‌پردازند».

در پایان، حجت‌الاسلام رادنیک بر ضرورت ارتقای سطح پژوهش و شناخت در سینمای ایران تأکید کرد و گفت: «اگر فیلم‌سازان ما شناخت دقیق، عمیق و گسترده‌ای از موضوعات داشته باشند و توانایی انتقال صحیح مفاهیم را پیدا کنند، سینما می‌تواند به ابزاری مؤثر در راستای فرهنگ‌سازی و ترویج ارزش‌های اسلامی از جمله امر به معروف و نهی از منکر تبدیل شود».